क्याम्पस शिक्षा केवल प्रमाणपत्र प्राप्त गर्ने माध्यम मात्र होइन, यो विद्यार्थीको समग्र व्यक्तित्व विकास गर्ने महत्वपूर्ण चरण पनि हो। विद्यार्थीहरू स्नातक अध्ययनका लागि क्याम्पस पुग्दा उनीहरूले आफ्नो भविष्य उज्ज्वल बनाउन गुणस्तरीय शिक्षा मात्र होइन, व्यवहारिक ज्ञान, सीप र अनुभव पनि आवश्यक पर्छ। तर अध्ययनको क्रममा विद्यार्थीहरूले विभिन्न समस्या र चुनौतीहरूको सामना गर्नुपर्छ—जस्तै दुर्व्यवहार, अत्यधिक शुल्क, र प्रयोगात्मक गतिविधिहरूमा सीमित अवसर। यस्ता समस्याहरू समाधान गर्न र विद्यार्थीहरूको आवाज उठाउन स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (स्ववियु) जस्तो संरचनाको स्थापना गरिएको हो, जुन प्रारम्भमा विद्यार्थी हितका लागि सकारात्मक र आवश्यक पहल थियो।
तर पछिल्लो समयमा स्ववियुको मूल उद्देश्य कमजोर बन्दै गएको देखिन्छ। विभिन्न राजनीतिक दलहरूको प्रभाव बढ्दै जाँदा यो संस्था विद्यार्थीको शैक्षिक विकासभन्दा बढी राजनीतिक गतिविधिको केन्द्र बन्न थालेको छ। यसमा आबद्ध विद्यार्थीहरू अध्ययनमा केन्द्रित हुनुपर्ने समयमा राजनीतिक गतिविधिमा संलग्न भएको देखिन्छ, जसले उनीहरूको शैक्षिक प्रगति मात्र होइन, क्याम्पसको समग्र वातावरणमा पनि नकारात्मक असर पुर्‍याएको छ। क्याम्पसहरू शैक्षिक जनशक्ति उत्पादन गर्ने थलोभन्दा बढी राजनीतिक नेतृत्व उत्पादन गर्ने स्थलको रूपमा विकसित हुँदै गएका छन्, जुन शिक्षा प्रणालीका लागि चिन्ताजनक विषय हो।
यस्ता गतिविधिहरूका कारण क्याम्पसको शैक्षिक वातावरणमा प्रत्यक्ष असर परेको छ। बारम्बार हुने आन्दोलन, बन्द, हडताल र राजनीतिक दबाबले कक्षा सञ्चालन र परीक्षा प्रणालीमा अवरोध सिर्जना गर्छ। केही अवस्थामा यस्ता गतिविधिहरू हिंसात्मक रूप समेत लिन सक्छन्, जसले क्याम्पसमा असुरक्षा र तनावको वातावरण बनाउँछ। साथै, बाह्य राजनीतिक हस्तक्षेपका कारण शैक्षिक संस्थाहरूको स्वतन्त्रता कमजोर हुँदै जान्छ, र निर्णयहरू विद्यार्थी हितभन्दा बढी राजनीतिक स्वार्थमा आधारित हुन थाल्छन्।
अर्कोतर्फ, स्ववियु जस्ता संगठनहरूमा नेतृत्व विकासभन्दा शक्ति प्रदर्शन, पद प्राप्ति र प्रभाव विस्तारमा बढी ध्यान दिइएको देखिन्छ। यसले संगठनको मूल उद्देश्य—विद्यार्थी हित र शैक्षिक सुधार—लाई ओझेलमा पार्दछ। परिणामस्वरूप, विद्यार्थीहरू आफ्नो मुख्य जिम्मेवारी अर्थात् अध्ययनबाट टाढा हुँदै जान्छन्, र क्याम्पसको शैक्षिक गुणस्तरमा गिरावट आउँछ।
यस सन्दर्भमा, हालको संघीय सरकारले विद्यार्थी संगठनहरूमा नियन्त्रण वा प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको भए, त्यसलाई सकारात्मक रूपमा लिन सकिन्छ। यस्तो निर्णयले क्याम्पसमा शैक्षिक वातावरण पुनःस्थापना गर्न मद्दत पुर्‍याउन सक्छ। साथै, स्ववियुको सट्टामा विद्यार्थी गुणस्तर वृत्त (Student Quality Circle) जस्ता गैर-राजनीतिक, शैक्षिक र सुधारमुखी संरचनाहरूलाई जिम्मेवारी दिने हो भने अझ प्रभावकारी हुन सक्छ। यस्ता समूहहरूले विद्यार्थीहरूलाई समस्या पहिचान, समाधान खोज र नेतृत्व विकासतर्फ प्रेरित गर्छन्, जसले क्याम्पसलाई पुनः शैक्षिक उत्कृष्टताको केन्द्र बनाउन सहयोग पुर्‍याउँछ।